Brengt China dichterbij

China Café: De Nexperia‑zaak onder de loep – governance, geopolitiek en EU

De editie van het China Café van 15 december 2025, gemodereerd door Cindy Shao en gepresenteerd door Lianne Baaij, bracht zeldzame helderheid in één van de meest ingewikkelde en politiek beladen zakelijke dossiers in Nederland: de Nexperia‑affaire. In gesprek met Charles Smit, voormalig General Counsel en hoofd Corporate Affairs bij Nexperia en René Raaijmakers, journalist en oprichter van Bits&Chips, werd de juridische, geopolitieke en industriële dynamiek die rond het bedrijf botsten ontleed – en wat dit betekent voor de high‑tech toekomst van Europa.

Het resultaat was een gesprek dat verder ging dan de krantenkoppen en een genuanceerde, feitelijke weergave gaf van wat er werkelijk gebeurde, de context waarin dat gebeurde – en hoe Nederland en Europa moeten reageren.

Een crisis in corporate governance verkeerd begrepen als geopolitiek gevecht

Hoewel de mediaberichtgeving de turbulentie rond Nexperia vaak schetst als een geopolitiek evenement – een nieuw hoofdstuk in de EU‑China‑VS technologische rivaliteit – maakte de China Café‑discussie duidelijk dat de doorslaggevende interventie werd veroorzaakt door falen in governance, niet door geopolitiek.

Wat er echt gebeurd is: De Nederlandse Ondernemingskamer verwijderde de CEO van Nexperia, de heer Wing, en droeg tijdelijk de stemrechten van aandeelhouders over aan een onafhankelijke trustee, nadat werd vastgesteld dat de heer Wing Nexperia wilde laten ingaan op een ongewoon risicovolle overeenkomst met een externe wafer‑fab, die onder controle stond van de heer Wing, maar geen onderdeel was van de Wingtech/Nexperia‑groep. De rechtbank concludeerde dat de voorgestelde voorwaarden – waaronder buitensporige vooruitbetalingen – een onmiddellijk gevaar voor de financiële stabiliteit van Nexperia vormden, waardoor snelle juridische actie gerechtvaardigd was zonder langdurige hoorzittingen.

Een toezichthoudende order van de minister, Vincent Karremans, werd rond dezelfde tijd ondertekend (en later geschorst), maar – in tegenstelling tot de publieke intuïtie – verving of overschreef deze order niet de beslissing van de rechtbank. Beide maatregelen liepen parallel, wat illustreert hoe juridische en politieke processen verstrikt kunnen raken in het publieke debat, zelfs wanneer hun doelen verschillen.

Zowel Smit als Raaijmakers benadrukten dat de zaak primair moet worden gezien als een geschil over corporate governance en fiduciaire plicht, niet als een uitspraak tegen buitenlands eigendom.

Chinees eigendom: een verhaal van investering, niet van uitbuiting

Tijdens deze meeting werden ook misvattingen over de eigendomsstructuur van Nexperia en de rol van de Chinese aandeelhouders rechtgezet. Nexperia is volledig eigendom van het beursgenoteerde Wingtech Technology Inc., waarvan ongeveer 15 % in bezit is van de CEO, de heer Wing, en zijn familie; de resterende aandelen zijn verspreid onder diverse Chinese en niet‑Chinese investeerders. Deze eigenaren komen grotendeels niet aan bod in het publieke debat, ondanks dat zij het financiële risico van de zaak dragen.

Tevens wordt vaak over het hoofd gezien dat sinds de overname in 2016 (destijds goedgekeurd door Amerikaanse en Duitse autoriteiten) de Chinese eigenaren substantiële langetermijninvesteringen gedaan hebben in Nexperia en haar Europese activiteiten, waaronder:

  • Honderden miljoenen euro’s aan herinvesteringen
  • Uitbreiding van het personeelsbestand in Nijmegen van 150 naar meer dan 500 medewerkers
  • Het weer winstgevend maken van een bijna failliete fabriek in Wales (totdat Nexperia werd opgedragen de fabriek te verkopen door de Britse regering – volgens Smit om puur politieke redenen)
  • Een €200 miljoen siliciumcarbide‑project in Hamburg

Daarnaast werd door de heer Wing en andere investeerders een 12‑inch wafer‑fab gebouwd in Lingang, China, bedoeld als foundry voor de productie van Nexperia‑wafers. Hiervoor waren legitieme IP‑overdrachten onder standaard commerciële licentie­overeenkomsten noodzakelijk, conform gangbare marktpraktijken.

Deze investeringen, betoogde Smit, waren dus overwegend positief voor Nexperia. Toch hebben geopolitieke spanningen – vooral na de oorlog in Oekraïne – een politiek klimaat gecreëerd waarin Chinese investeringen in Europa onder verhoogde controle staan en minder publieke steun genieten.

Een ‘low‑tech’ bedrijf met hoge wereldwijde impact

Ondanks dat Nexperia vaak wordt omschreven als producent van ‘eenvoudige’ chips, speelt het een centrale rol in de mondiale halfgeleider‑toeleveringsketen. Smit en Raaijmakers wezen ter illustratie op verschillende kerncijfers:

  • Nexperia produceert ruwweg 10 % van de wereldwijde halfgeleiders op volumebasis
  • Het bezit 5 % van een markt ter waarde van $36 miljard
  • Haar componenten zitten in bijna alle wereldwijd geproduceerde auto’s
  • Het vervaardigt ongeveer 100 miljard chips per jaar
  • Europese wafer‑fabs in Hamburg en Manchester leveren onderdelen aan assemblage‑operaties in China, Maleisië en de Filipijnen.

Dit ecosysteem maakt het bedrijf kwetsbaar voor geopolitieke verstoringen. Volgens recente rapporten vindt ongeveer 70 % van Nexperia’s back-end‑packaging plaats in Dongguan, China. Dit betekent dat het stilleggen van die fabrieken onmiddellijk gevolgen heeft voor de wereldwijde automobiel‑toeleveringsketen. Zelfs wanneer alternatieve assemblagelijnen bestaan, duren kwalificatieprocessen voor de auto‑industrie weken of maanden, wat de flexibiliteit van het bedrijf beperkt.

Volgens Raaijmakers is Nexperia daarmee exemplarisch voor een dieper liggende structurele uitdaging in Europa: mondiale toeleveringsketens zijn afhankelijk van mature-node-chips die overheden jarenlang als niet-strategisch beschouwden.

Geopolitieke spanningen herdefiniëren de ‘maturiteit’ van halfgeleiders

Een van de meest in het oog springende inzichten van dit China Cafe was dat mature‑semiconductors – transistors, diodes en andere componenten van lage complexiteit – strategisch gevoelig zijn geworden vanwege hun centrale rol in de industriële productie.

In de discussie kwamen recente ontwikkelingen aan de orde:

  • Texas Instruments kondigt $60 miljard aan investeringen in mature‑node halfgeleiders, ondersteund door $1,6 miljard uit de Amerikaanse CHIPS‑Act
  • China schaalt snel eigen capaciteit voor mature‑nodes op
  • Amerikaanse en Europese klanten eisen ‘China‑plus‑one’ productie footprints
  • Een politiek klimaat dat Chinese high‑tech‑investeringen in Europa of de VS ontmoedigt, ook voor leveranciers die verbonden zijn met bijvoorbeeld ASML.

Deze ontwikkelingen dwingen overheden hun definitie en regulering van kritieke infrastructuur te herzien, zelfs bij technologieën die ooit als commodity werden beschouwd.

Europa op een kruispunt: van autonomiedromen naar het beheer van strategische afhankelijkheden

Tot slot werd tijdens dit China Café de Europese halfgeleiderstrategie besproken. Terwijl de EU ooit streefde naar 20 % van de wereldproductie, dwingen kostenrealiteit en fragmentatie van toeleveringsketens tot een koerscorrectie.  Volgens Smit en diverse in de zaal aanwezige experts zou Europa:

  • Moeten voortbouwen op zijn sterke punten zoals apparatuur (bijv. ASML), geavanceerde verpakking en analoge chips
  • Strategische controlepunten opbouwen in plaats van te streven naar volledige technologische onafhankelijkheid, om zo betere onderhandelingsposities te creëren. 
  • Open blijven staan voor zorgvuldig gescreende buitenlandse investeringen
  • Duidelijkheid scheppen over regels voor buitenlands eigendom en juridische interventies.

Tegelijkertijd moet rekening gehouden worden met het gegeven dat er geen gelijk speelveld bestaat in China voor Europese bedrijven. Hoewel de IP‑wetgeving in China verbetert, blijft de kans om te winnen in Chinese rechtbanken nog hoogst onzeker.

Conclusie: voorbij politiek, verduidelijking en samenwerking

Aan het einde van de avond had het publiek een dieper inzicht in een zaak die te vaak gereduceerd wordt tot politieke soundbites. De Nexperia‑affaire toont aan dat relatief kleine kwesties onevenredig kunnen oplaaien waardoor zorgvuldig opgebouwde toeleveringsketens kunnen ontsporen – met alleen verliezers en geen winnaars. Om dit te voorkomen, is het cruciaal dat traditionele diplomatieke kanalen intact blijven en dat landen elkaar proberen te begrijpen in plaats van impulsief te handelen ten koste van industrieën. Europa moet een balans zien te vinden: het uitsluiten van Chinese bedrijven zal de Europese concurrentiekracht niet versterken, maar ongereguleerde toegang kan strategische sectoren schaden. Beheerde samenwerking, gebaseerd op juridische helderheid en wederzijds respect, is de enige levensvatbare weg.

Tegelijkertijd moet China accepteren dat Chinese bedrijven in Europa zich moeten houden aan Europese wetgeving. De Chinese interventie in de Nexperia’s toeleveringsketen is zeer schadelijk en duidelijk een ongepaste reactie op wat in wezen een legitieme rechterlijke beslissing is tegen een CEO die zijn bevoegdheden misbruikte.

In de woorden van een deelnemer: Europa en China zijn niet elkaars antwoord – maar hoe ze samenwerken bepaalt het geopolitieke en industriële landschap van de 21e eeuw.