Verslag China Café op 8 juni in Utrecht, met Heleen Mees

China’s exportmachine op volle toeren: “We mogen blij zijn als het bij een handelsoorlog blijft.”

Tijdens het laatste China Café op 8 juni 2026 in de Stadsbrasserie de Utrechter, was econoom en China-kenner Heleen Mees te gast. Zij wist een helder en soms alarmerend beeld te schetsen van hoe China na het uiteenspatten van de vastgoedbubbel in 2021 bewust koos voor een opschaling van zijn industriële expertmodel. Hoewel verwacht werd dat China zich zou gaan focussen op binnenlandse consumptie, produceert het land inmiddels zo’n 35% van alle wereldwijde maakindustrie. Tijdens een uur durende Q&A onder leiding van VNC-bestuurslid Lianne Baaij, besprak Mees wat een verdere opschaling hiervan betekent voor Europa en Nederland.

Van vastgoedbubbel naar exportmachine

Van goedkope exportwaar naar vastgoed- en investeringsgedreven groei, en vervolgens terug naar industrie en export, maar dan wel van een heel ander kaliber. Zo schetste Mees de verschillende fasen die de Chinese economie de afgelopen drie decennia heeft doorgemaakt. Vroeger waren het onderbroeken, kerstartikelen en andere goedkope bulkartikelen, inmiddels zijn het elektrische auto’s, zonnepanelen en geavanceerde halfgeleiders waarin China de toon zet. Deze technologische opwaardering was met het in 2015 gelanceerde “Made in China 2025”-plan, een bewuste aanzet. Die omschakeling kreeg een extra boost met het begin van de vastgoedcrisis rond 2020. Op zijn hoogtepunt was vastgoed goed voor 28% van het Chinese bbp. Na de val van Evergrande, waarvan de aandelen in 2025 waardeloos bleken en van de Hongkongse beurs werden geschrapt, en de daaropvolgende crisis, wordt verwacht dat dit aandeel verder terugvalt naar zo’n 12% De economische activiteit die daardoor verdwijnt, zal door andere sectoren moeten worden opgevangen.