Op zondag 25 januari organiseerden VNC en InBetweeners (een gemeenschap van nieuwsgierige Chinezen die samenkomen om sector overschrijdende onderwerpen te verkennen die hen na aan het hart liggen) een drukbezocht en inspirerend evenement in Verhalenhuis Belvédère in Rotterdam, waar de geschiedenis en ervaringen van de Chinese diaspora in Nederland werden verkend. Aan de hand van drie persoonlijke verhalen werd het publiek meegenomen op een reis door meer dan een eeuw migratie – van de eerste Chinese pioniers in Katendrecht tot de huidige, wereldwijd verbonden generatie.
Onder leiding van Li’ao Wang, CEO van VMN Media, kwamen tijdens de middag terugkerende thema’s als aanpassing, veerkracht, identiteit en verbondenheid naar voren, en werd duidelijk hoe elke generatie op haar eigen manier zowel de Nederlandse samenleving als de Chinees-Nederlandse gemeenschap heeft gevormd.
De eerste golf: pioniers in Katendrecht – David Zee
David Zee, auteur van “Chinese Kees”, opende het programma met een zeer persoonlijk en historisch verslag van de eerste golf van Chinese migratie (1910-1950). Op basis van zijn eigen familiegeschiedenis en jarenlang onderzoek beschreef hij hoe Chinese zeelieden tijdens stakingen in de haven in Rotterdam aankwamen en daar vaak te maken kregen met vijandigheid en discriminatie.
Zijn grootvader behoorde tot de eerste migranten die hielpen bij de oprichting van wat de eerste Chinatown op het Europese vasteland zou worden, in Katendrecht. Er ontstonden Chinese pensions, restaurants en verenigingen, waardoor er ondanks de moeilijke levensomstandigheden, het restrictieve overheidsbeleid en de sociale uitsluiting een gemeenschap ontstond.
David illustreerde hoe vroege Chinees-Nederlandse gezinnen streden voor erkenning en basisrechten, waaronder het recht om te trouwen en het staatsburgerschap. Pas in 2008 werd de Chinese gemeenschap officieel erkend als migrantengroep in Nederland. Zijn verhaal liet zien hoe doorzettingsvermogen en gemeenschapszin de basis legden voor latere generaties.
De tweede golf: opgroeien tussen twee culturen – Cheng Liu
Cheng Liu vertegenwoordigde de tweede migratiegolf (1960-1990) en vertelde over zijn ervaringen toen hij in de jaren tachtig als tienjarige jongen in Nederland aankwam. Hij werd plotseling ondergedompeld in een nieuwe taal en cultuur, was een van de weinige Aziatische kinderen in zijn klas en moest leren leven tussen twee werelden.
Zijn vader werkte in de traditionele Chinese geneeskunde (TCM), een pad dat Cheng aanvankelijk volgde als ondernemer, voordat hij zich later richtte op het breder ontwikkelen van het beroep in Nederland. Zijn verhaal belichtte de uitdagingen van identiteit, familieverwachtingen en integratie, waaronder het trouwen met een Nederlandse partner en het opvoeden van biculturele kinderen.
Cheng benadrukte het belang van verbonden blijven met je roots en tegelijkertijd de Nederlandse samenleving volledig omarmen. Hij omschreef zichzelf als een Chinese Nederlander of evenzeer een Nederlandse Chinees. Voor werd de balans tussen culturen een kracht in plaats van een conflict – en vormde zowel zijn professionele leven als zijn rol als vader.
De derde golf: wereldburgers en bruggenbouwers – Bei Wang
Bei Wang bracht het perspectief van de derde golf (2000-heden) naar voren. Ze verhuisde als studente naar Nederland en bleef later voor de liefde en haar carrière. Ze groeide op in China tijdens een periode van snelle globalisering en beschreef hoe haar westers beïnvloede opleiding en nieuwsgierigheid haar naar Europa leidden.
Haar professionele carrière – van Greenpeace International tot digitale media en later het oprichten van haar eigen adviesbureau en het doceren van Creative Business – weerspiegelde de mondiale verschuivingen op het gebied van technologie, media en interculturele communicatie. Ze sprak over het omgaan met de Nederlandse directheid, institutionele systemen en identiteit als immigrant en professional.
Bei beschouwde migratie als een vorm van innovatie en omschreef zichzelf als een ‘bruggenbouwer’ tussen China en Europa. Haar boodschap was gericht op menselijkheid, creativiteit en hybride identiteit, waarbij ze culturele verschillen zag als een bron van kracht in plaats van verdeeldheid.
Gedeelde reflecties: identiteit, discriminatie en verbondenheid
Tijdens de paneldiscussie reflecteerden de sprekers op wat ze in elkaars verhalen herkenden: de offers van eerdere generaties, de uitdagingen van discriminatie en de verantwoordelijkheid om je eigen pad te bepalen.
Ze bespraken ervaringen met racisme, met name tijdens wereldwijde crises zoals COVID-19, en hoe zichtbare identiteit de perceptie kan beïnvloeden. Toch bleef het gesprek constructief en toekomstgericht, met de nadruk op empathie, dialoog en het belang van menselijke verbondenheid boven abstracte verhalen.
Vragen uit het publiek gingen over de veranderende rol van overheidsbeleid, onderwijsresultaten binnen Chinese gemeenschappen en het belang van het vermijden van stereotypen en het vieren van diversiteit. Een terugkerende conclusie was dat echte integratie tot stand komt door samenwerking, niet door vergelijking.
Afsluiting: bruggen bouwen tussen generaties
De middag werd afgesloten met een VNC-nieuwjaarsborrel, waar deelnemers bijeenkwamen voor een informeel gesprek. Het evenement liet zien hoe drie generaties verhalen samen een levende geschiedenis vormen van de Chinese diaspora in Nederland – van pioniers die ruimte creëerden, tot kinderen die opgroeiden tussen culturen, tot wereldburgers die nieuwe verbindingen vormden.
Zoals VNC-voorzitter Monique in haar slotwoord opmerkte, is het de missie van VNC om China en Nederland dichter bij elkaar te brengen en een thuis te bieden voor dialoog, begrip en gedeelde ervaringen. Dit evenement belichaamde die missie door middel van persoonlijke verhalen die statistieken en politiek overstegen, en iedereen eraan herinnerden dat migratie uiteindelijk draait om mensen, keuzes en verbondenheid.
