door Astrid Bouwman
China is voor iedereen anders: voor de één een geliefde reisbestemming, voor de ander een professionele fascinatie, een lange vriendschap, studiegebied of persoonlijke herinnering. In deze nieuwe rubriek laten we leden van de Vereniging Nederland China aan het woord. Wie zijn ze, waar komt hun interesse voor China vandaan, en hoe kijken ze naar het China van vandaag?
Deze nieuwe serie wordt passend geopend met een interview met een VNC bestuurslid van het eerste uur, tot op heden actief binnen de vereniging, momenteel met de China Eetclub: Oey Toen Ping.
Wie is Oey Toen Ping
Zoek Oey Toen Ping op het internet en je komt niet verder dan een vermelding op Linkedin, geen publicaties of vakantiekiekjes. Maar, spreek Oey Toen Ping en je wordt overladen met een gedetailleerd levensverhaal, doorspekt met grappige anekdotes en diepe inzichten. Oey Toen Ping (1953) woont met zijn gezin in Rotterdam en heeft een eigen bedrijf, Shunda consultancy. Hiervoor reist hij vaak naar uiteenlopende plaatsen in China, maar ook in Nederland, met name in de regio Rotterdam, zijn thuishaven, is hij actief. Direct na het interview vertrekt hij weer naar China.
Als baby reisde Ping met zijn Chinees-Indonesiche ouders naar Indonesië, waar het gezin twaalf jaar zou blijven. Zijn jeugd bracht hij in Jakarta door, waar hij op de lagere school zat en Bahasa Indonesia leerde, thuis werd Nederlands gesproken. In die tijd, net na de onafhankelijkheid, was de stemming nationalistisch. In 1965 vertrok de familie Oey naar Nederland. Hoewel hij Nederlands sprak, was het land zelf voor hem een grote onbekende.
Eerste kennismaking met China
Zijn belangstelling voor China is gezien de familiebanden niet uit de lucht komen vallen. Ping ziet het als een geleidelijk proces, waarin hij steeds meer zijn Chinese kant ging ontdekken en ontwikkelen. De eerste stap was een studiereis naar China in 1975: “Bij de grensovergang tussen China en Hong Kong werd ik door een douanemedewerker voor de reisleider aangezien en in het Chinees aangesproken, ik was immers de enige Chinees in het gezelschap. Dat was het eerste besef dat er iets in mijn bagage ontbrak, namelijk de Chinese taal.”
Vanaf die eerste reis voelde Ping zich direct thuis in China en dat gevoel is altijd gebleven. De reis maakte veel indruk en is bepalend geweest voor de richting die zijn leven nam. Ping zegt hierover: “Het leven hangt van toeval aan elkaar, het ene toeval bracht me naar de volgende stap”. En veel stappen gingen en gaan nog steeds richting China.
VNC lid vanaf het eerste uur
China was in die tijd in Nederland nog erg onbekend, maar de belangstelling groeide gestaag. Via lezingen en diapresentaties over de reis voor middelbare scholen en vrouwenorganisaties kwam Ping terecht bij de Stichting Nederland China, SNC. In 1977 ontstond hieruit de Vereniging Nederland China. Ping nam plaats in het eerste bestuur van VNC.
Op uitnodiging van de CPAFFC (Chinese People’s Association for Friendship with Foreign Countries) ging Ping in 1978 met een VNC delegatie naar China. Daar ontstond het plan om de Peking Opera naar Nederland te halen. Ping nam de organisatie van de tournee op zich. Dankzij de samenwerking met een professioneel theaterbureau en veel publiciteit in de Telegraaf werd de tournee een groot succes.
Het avontuur met de Peking Opera had Ping veel geleerd, maar bovenal dat hij hoognodig Chinees moest leren. Hij vond het beschamend dat hij alleen via een tolk kon communiceren met zijn 83 nieuwe vrienden, de leden van de Opera. Als net afgestudeerd socioloog begon hij daarom aan een studie sinologie in Leiden en deed een zomercursus in China. Al snel ging hij zelf aan de slag als tolk en werd hij gevraagd om Chinese delegaties in Nederland te begeleiden. Ook nam hij deel aan de delegatie bij het tegenbezoek van burgemeester Bram Peper aan Shanghai en Beijing.
Een wereld en een eeuw van verschil
De veranderingen die China de afgelopen jaren heeft doorgemaakt ziet Ping als een wereld en een eeuw van verschil: “Denk terug aan de eerste reis in 1975, met vijf tussenstops, nu is de reis rechtstreeks. Als beginnend Chinees spreker kon ik tolken, nu spreekt iedereen Engels of heeft een vertaal-app op zijn telefoon. Ontwikkelingen gaan supersnel in China, maar dat geldt niet voor het hele land. Het verschil tussen het leven in de stad en het platteland is enorm en het blijft fascinerend dat zulke ‘tijdzones’ naast elkaar kunnen bestaan.” Ook de omwenteling in de Chinese economie van centraal geleid naar markteconomie in korte tijd is een wonder te noemen, die Ping van dichtbij heeft meegemaakt..
Bijzondere ervaring
Ping werkte eind jaren tachtig – begin jaren negentig bij Caldic, een chemiebedrijf, dat onder andere in China actief was. Waar eerst zaken werden gedaan met staatsbedrijven veranderde dit in rap tempo in handel met geprivatiseerde bedrijven. Ping vindt het heel bijzonder dat hij getuige is geweest van deze stap in de ontwikkeling van China.
In de contacten met China draaide het meestal om Chinezen te helpen om iets van Nederland te leren. Een bijzondere ervaring was het voor Ping toen hij werd uitgenodigd voor een stage in het Shanghai Museum in Shanghai. Daar heeft hij zich drie maanden in porselein kunnen verdiepen en kreeg privéles van een beroemde Chinese curator.
Geen half werk
Gevraagd aan Ping of hij de lezers van ChinaNU+ een boek, film of tentoonstelling over China kan aanraden, moet hij een moment nadenken. Als Chinezen aan hem vragen hoe zij de westerse wereld kunnen leren kennen, adviseert hij hen om de bijbel te bestuderen. Niet om zieltjes te winnen, maar op zoek naar de waarden die uit de verhalen spreken zoals naastenliefde en opoffering. Vanuit deze redenatie noemt Ping een drietal klassiekers van de Chinese literatuur die van belang zijn om de Chinese cultuur te leren kennen. Ook hier gaat het om de strekking van de verhalen.
- De droom van de rode kamer; van Cao Xueqin in het Nederlands vertaald.
- Romance of the Three Kingdoms; van Luo Guanzhong
- Water Margins; toegeschreven aan Shi Nai’an
Ping vermeldt erbij dat dit slechts een beginnetje is. Voor de in Chinese cultuur geïnteresseerde lezer heeft hij een uitgebreidere lijst.
Beter leren kijken
Ping is van mening dat de beeldvorming over China wordt gedomineerd door het Amerikaanse narratief; China is de vijand, het pikt onze kennis en technologie. Ping is van mening dat er in het westerse beeld over China geen ruimte is voor de ontwikkelingen die het land doormaakt, intern en in relatie met de rest van de wereld. Mensen praten elkaar na zonder zich echt in de problematiek van het land, haar geschiedenis en cultuur te verdiepen.
Ping hoopt dat hij met zijn verhaal duidelijk heeft gemaakt dat we vaker en beter moeten kijken naar wat er werkelijk in China gebeurt en niet het ‘selectieve nieuws’ na moeten praten: “Het land heeft een lange geschiedenis en rijke cultuur en wie in de huidige wereld vooruit wil komen, moet daar zeker kennis van nemen.”
