Door Richard van Ostende
De invoering van uniforme nationale standaarden voor ‘binnenlandse producten’ binnen Chinese overheidsaanbestedingen per 1 januari 2026 markeert een belangrijke beleidswijziging voor buitenlandse bedrijven die actief zijn in China. Met het nieuwe kader creëert de Chinese overheid meer duidelijkheid over de criteria waarmee producten bij publieke aanbestedingen als ‘binnenlands’ worden aangemerkt. Tegelijkertijd sluit de maatregel aan bij bredere ambities op het gebied van industriële modernisering, versterking van strategische toeleveringsketens en verdere lokalisatie van de productie.
Voor buitenlandse ondernemingen brengt het beleid zowel kansen als aandachtspunten met zich mee. Bedrijven die al beschikken over omvangrijke productiecapaciteit en een sterk gelokaliseerde toeleveringsketen in China, kunnen profiteren van helderdere regelgeving en betere toegang tot aanbestedingsvoordelen. Tegelijkertijd moeten ondernemingen die sterk afhankelijk zijn van geïmporteerde componenten of beperkte lokale productie, mogelijk hun lokalisatiestrategie herzien om concurrerend te blijven.
De nieuwe regels onderstrepen bovendien het groeiende belang van lokale waardecreatie binnen China’s snel veranderende industriële landschap. Voor buitenlandse investeerders worden lokalisatie van de toeleveringsketen, strategische partnerschappen en langetermijninvesteringsplanning daardoor steeds bepalender voor hun positie op de Chinese markt.
Samenvatting
• Op 1 januari 2026 heeft China een uniforme nationale standaard geïmplementeerd voor de definitie van ‘binnenlandse producten’ binnen overheidsaanbestedingen. Hiermee worden de regelgeving en de consistentie binnen aanbestedingsprocessen versterkt.
• Een product wordt als ‘binnenlands’ aangemerkt indien het substantieel in China wordt geproduceerd, voldoet aan minimale vereisten voor lokale componentkosten en voldoet aan sectorspecifieke eisen voor kritieke componenten én productieprocessen.
• Binnenlandse producten ontvangen tijdens aanbestedingsevaluaties een prijsreductie van 20% voor beoordelingsdoeleinden. Hierdoor wordt hun concurrentiepositie versterkt, zonder dat de daadwerkelijke aankoopprijs wijzigt.
• Het beleid heeft als doel industriële modernisering, veerkracht van leveringsketens en binnenlandse vraag te ondersteunen, in lijn met China’s economische langetermijndoelstellingen.
• Staatsbedrijven, private ondernemingen en ondernemingen met buitenlandse investeringen worden gelijk behandeld, mits zij voldoen aan de lokalisatievereisten. Hiermee worden eerlijke concurrentie en nationale behandeling benadrukt.
• Een gefaseerde implementatieperiode van maximaal vijf jaar biedt sectoren en leveranciers de mogelijkheid productie- en toeleveringsstructuren aan te passen, terwijl sectorspecifieke standaarden geleidelijk worden ingevoerd.
Definitie van een ‘binnenlands product’
Volgens de Chinese Government Procurement Law dienen overheidsaanbestedingen prioriteit te geven aan binnenlandse goederen, projecten en diensten. Tot op heden ontbrak echter een uniforme definitie, wat leidde tot onduidelijkheid voor leveranciers, aanbestedende instanties en toezichthouders. De nieuwe regelgeving speelt hier op in door een duidelijke driedelige definitie van ‘binnenlandse producten’ vast te stellen.
Ten eerste moeten producten in China worden geproduceerd op een wijze waarbij grondstoffen of componenten worden omgevormd tot goederen met nieuwe eigenschappen. Dit vereist substantiële productie- of assemblageactiviteiten en sluit eenvoudige verpakking, OEM-activiteiten of minimale afwerking – zoals schilderen of polijsten – expliciet uit.
Ten tweede moet het aandeel van lokaal geproduceerde componenten voldoen aan een voorgeschreven minimumpercentage, dat per sector zal worden vastgesteld.
Ten derde moeten bepaalde producten voldoen aan aanvullende eisen met betrekking tot kritieke componenten en productieprocessen, gezamenlijk vastgesteld door het Ministerie van Financiën en relevante sectorautoriteiten.
Deze aanpak waarborgt dat de kwalificatie ‘binnenlands product’ gebaseerd is op daadwerkelijke lokale waardecreatie in China en niet op oppervlakkige assemblage- of verpakkingsactiviteiten.
Introductie van prijsvoordelen voor binnenlandse producten
Een van de meest opvallende elementen van het nieuwe kader is de introductie van prijsvoordelen voor binnenlandse producten tijdens aanbestedingsevaluaties. Wanneer binnenlandse en niet-binnenlandse producten deelnemen aan hetzelfde aanbestedingsproces, wordt voor beoordelingsdoeleinden een prijsreductie van 20% toegepast op de offerte van de lokale producten. Deze correctie heeft geen invloed op de daadwerkelijke aankoopprijs, maar versterkt wel de concurrentiepositie van deze producten tijdens het evaluatieproces.
Dergelijke beleidsinstrumenten worden wereldwijd toegepast om industriële ontwikkeling te stimuleren, toeleveringsketens te versterken en ervoor te zorgen dat publieke uitgaven bijdragen aan nationale economische doelstellingen.
Aansluiting op internationale praktijk en langetermijnbeleid
De introductie van standaarden voor binnenlandse producten maakt onderdeel uit van een bredere meerjarige beleidsagenda gericht op de regulering van de markt, de verbetering van toezichtstructuren en de bevordering van industriële modernisering binnen het ecosysteem van overheidsaanbestedingen. De standaarden sluiten tevens aan op het ‘2025 Action Plan for Stabilizing Foreign Investment’, waarin het belang van duidelijke aanbestedingsrichtlijnen wordt benadrukt.
Door transparante criteria vast te stellen voor de definitie van binnenlandse producten beoogt het beleid voorspelbaarheid te vergroten, de marktverwachtingen te stabiliseren en industriële ontwikkeling te stimuleren. Daarnaast dragen de nieuwe standaarden bij aan de macro-economische stabiliteit door de binnenlandse vraag te versterken en investeringen in de lokale productiecapaciteit te stimuleren.
Gelijke behandeling van ondernemingen
De regelgeving benadrukt dat de nieuwe ondersteuningsmaatregelen binnen overheidsaanbestedingen gelijk van toepassing zijn op staatsbedrijven, private ondernemingen en ondernemingen met buitenlandse investeringen. Aanbestedende instanties mogen geen specifieke merken voorschrijven, de deelname niet beperken op basis van registratielocatie van merken, en niet discrimineren op basis van de eigendomsstructuur of de nationaliteit van investeerders.
Volgens marktanalisten versterken deze verduidelijkingen de basis voor eerlijke concurrentie. Buitenlandse ondernemingen die substantieel hebben geïnvesteerd in lokalisatie kunnen onder gelijke voorwaarden deelnemen en profiteren van dezelfde voordelen als Chinese ondernemingen. Volgens het Ministerie van Financiën weerspiegelt het beleid China’s inzet voor een gelijke nationale behandeling van buitenlandse ondernemingen binnen het systeem van overheidsaanbestedingen.
Overgangsperiode ter ondersteuning van industriële aanpassing
Om een soepele implementatie mogelijk te maken en sectoren voldoende tijd te geven zich aan te passen, worden de nieuwe regels gefaseerd ingevoerd. Gedurende de komende vijf jaar zullen het Ministerie van Financiën en het Ministerie van Industrie en Informatietechnologie sectorspecifieke standaarden ontwikkelen. Voor individuele sectoren zal daarbij een overgangsperiode van drie tot vijf jaar gelden.
Deze gefaseerde aanpak erkent de technische complexiteit van het berekenen van lokale componentverhoudingen en het evalueren van kritieke productieprocessen binnen China’s omvangrijke industriële landschap.
Tijdens deze overgangsperiode worden producten die in China zijn geproduceerd beschouwd als binnenlandse producten De enige voorwaarde is dat de productie echt binnen China plaatsvindt, zelfs wanneer de specifieke eisen met betrekking tot componentverhoudingen en productieprocessen nog niet definitief zijn vastgesteld. Deze flexibiliteit biedt leveranciers, inclusief buitenlandse producenten, voldoende tijd om hun productie- en investeringsstructuren aan te passen aan de nieuwe standaarden.
Versterking van de governance van overheidsaanbestedingen
De implementatie van uniforme standaarden voor binnenlandse producten vormt een belangrijke stap in China’s inspanningen om overheidsaanbestedingen verder te standaardiseren en moderniseren. Door duidelijkheid te verschaffen over definities, evaluatiecriteria en implementatietijdlijnen, ondersteunt het beleid een transparanter, eerlijker en meer innovatiegericht aanbestedingsklimaat.
Op langere termijn zal het standaardsysteem naar verwachting bijdragen aan een kwalitatief betere governance, gezondere marktconcurrentie en efficiëntere allocatie van publieke middelen.
Met de verdere verfijning van het Chinese aanbestedingssysteem onderstrepen de nieuwe standaarden China’s ambitie om de binnenlandse industriële capaciteit te versterken, terwijl tegelijkertijd een open en gelijkwaardig ondernemingsklimaat behouden blijft voor alle kwalificerende leveranciers.
———————————
Dit is het eerste artikel in een serie van drie door Richard van Ostende over de recente macro-economische en beleidsontwikkelingen die een structurele impact hebben op de handel met en buitenlandse investeringen in China.
In deel 2: Informatie over het Chinese buitenlandse investeringsbeleid, en stappen die ondernemers kunnen zetten wanneer zijn willen investeren.
Deel 3: ‘Made in China’: Benoemen van de criteria die China per industrietak vaststelt (op dit moment, juni 2026, zijn die nog niet vastgesteld).
Over de auteur
Richard van Ostende is econoom en is gepromoveerd op buitenlandse directe investeringen en markttoetredingsstrategieën van Nederlandse ondernemingen in China. Met meer dan 18 jaar professionele ervaring in China beschikt hij over uitgebreide expertise op het gebied van internationale handel, investeringen, industriebeleid, toeleveringsketens en marktontwikkeling.
Gedurende zijn loopbaan bekleedde Richard senior management- en adviesfuncties binnen internationale ondernemingen en publieke organisaties. Hij was onder meer werkzaam als Economic Counselor bij de Netherlands Enterprise Agency en als Chief Representative van het Netherlands Trade and Investment Office in Nanjing, waar hij Nederlandse bedrijven ondersteunde bij hun strategische positionering en activiteiten in China. Daarnaast vervulde hij managementfuncties binnen multinationale ondernemingen in de automotive-, maritieme- en industriële sectoren.
Vanuit zijn werkzaamheden voor AMC China (https://aegis-group.org/), het Institute for China Studies (www.china-studies.org) en China Insights (https://www.china-insights.org) publiceert hij regelmatig analyses en marktinzichten over Chinese economische ontwikkelingen, regelgeving, het investeringsklimaat en strategische trends die relevant zijn voor internationale ondernemingen en beleidsmakers.
