Brengt China dichterbij

Taal met karakter 

Floor Perquin 

In deze rubriek komen allerlei verschillende aspecten van de Chinese taal aan bod. Deze keer gaat het over de uitspraak. Floor Perquin is tolk, vertaler en taaldocent Chinees.

Omdat ik in de vorige blogs de Chinese uitspraak fonetisch heb weergegeven en daarbij niet altijd dezelfde schrijfwijze heb gebruikt, leek het me goed om hier wat meer aandacht aan te besteden en er een georganiseerd geheel van te maken. Vandaar dat ik begin met de fonetische uitspraak zoals ik die min of meer zelf heb bedacht, geïnspireerd op het systeem dat werd gebruikt in mijn vertaling van ‘Chinees voor dummies’ (en wat ik niet helemaal zelf verzonnen heb).

Het vetgedrukte gedeelte van de uitspraak heeft de nadruk. Een h staat voor een geaspireerde klank.

Deze eerste tabel toont de fonetische weergave van alle beginklanken. In een volgend stuk zullen alle eindklanken (het laatste gedeelte van de uitspraak van een woord) worden behandeld. 

Chinese letter

Klank

Nederlands voorbeeld

b 

bwoh

een beetje als een b in baan

p 

phwoh

een geaspireerde p, zoals in het Engelse pie (gebakje)

m

mwoh

m

f

fwoh

fiets

d

duh

de

t

thuh

een geaspireerde t, zoals in thee

n

nuh

nul

l

luh

lucht

g

kuh

gourmet

k

khuh

geaspireerd, zoals in ‘k heb

h

hg

tussen de h van hoe en de g van goed in

j

djie

jeans

q

tsjie

tsjirpen

x

hsj

sjaal, met een scherpe s

z

dz

als in  ‘t zullen

c

tsh

als in tsaar, maar geaspireerd

s

s

sissen

zh

djh

als in het Engelse ‘junior’, maar met gekrulde tong

w

wuh

een dik aangezette w

ch

tjh

ts met de tongpunt naar achteren gekruld

sh

sjh

s met de tongpunt naar achteren gekruld, een retroflexe klank

r

rh

r met de tongpunt naar achteren gekruld, een retroflexe klank

y

juh

ja

 

Pinyin

De officiële transliteratie voor de uitspraak van het Chinees is het Hanyu Pinyin-systeem waarmee de uitspraak van de Chinese karakters wordt weergegeven in westerse letters, inclusief de bijbehorende toonhoogtes.  Hanyu Pinyin werd door de Volksrepubliek China in de jaren ´50 ontwikkeld en wordt sindsdien overal gebruikt. Zie ook: https://nl.wikipedia.org/wiki/Hanyu_pinyin. 

In een volgend stukje zullen we de eindklanken en de tonen apart behandelen.

Tip: Wil je beginnen met het leren van de Chinese uitspraak, begin dan eerst met de klanken die het dichts bij het Nederlands liggen, zoals de b, de l, de m…Concentreer je daarna op de klanken met aspiratie en als laatste op de moeilijkste klanken zoals de r, sh, z en zh.